Huisartsenzorg;

de houdbaarheid datum voorbij?

 

Je weet pas wat je mist als het er niet meer is’. Deze tekst is zeker van toepassing op het vertrouwelijk beeld van “de huisarts”. Een vanzelfsprekendheid en iets wat vaak ten voorbeeld wordt gesteld voor wat nu populair “de menselijke maat” heet; geen anonieme onpersoonlijke instantie, maar een betrokken en zichtbare hulpverlener/probleemoplosser. ‘Red de huisarts; red de zorg’. Was enkele weken het redactioneel commentaar in de krant. Ja! Juist nu steeds duidelijker wordt dat onze welvaart ook in veel opzichten een toenemende maatschappelijke armoede heeft gebracht en verlies aan gemeenschapszin.

Er worden toch voldoende huisartsen opgeleid, wat zijn dan de bedreigingen?

 

 

Daarvoor is noodzakelijker wijs eerst een korte toelichting nodig, maar in wezen draait het om de vraag wie de algehele eindverantwoordelijkheid nog wil dragen; artsen en verpleegkundigen verkiezen steeds meer het ZZP schap. Huisartsgeneeskunde drijft op lokaal gebonden praktijk houdende huisartsen, die in de meeste gevallen zelfstandig ondernemer zijn. Een praktijkhouder draagt vele verantwoordelijkheden, moet bijvoorbeeld zorgen voor de contracten met de zorgverzekeraars, voldoen aan de toenemende ingewikkelde wet- en regelgeving, zorgen voor financiering van de bedrijfsruimte en moet personeel managen. De verantwoordelijkheid voor de 24 uurs zorg, betekent ook de eindverantwoordelijkheid voor de invulling van de avond- en weekend diensten gedurende alle periodes van het jaar.

De zorgvraag, het aantal mensen wat contact zoekt met de huisartsenpraktijk, vertoont een jaarlijkse stijging en de complexiteit van de zorgvraag neemt toe. Het aantal thuiswonende mensen met complexe en chronische aandoeningen zal de komende decennia stijgen. Denk er bijvoorbeeld aan, dat een meerderheid van de mensen thuis wenst te overlijden en dat een vaste huisarts dit mogelijk weet te maken. Maar denk ook aan het voldoen aan de wens om mensen met een beginnend- of soms ook een vergevorderd dementieel syndroom, zolang als mogelijk is, thuis te laten verblijven. Dat vereist behalve generalistische deskundigheid ook een langdurige goede pro actieve coördinatie. Dit unieke systeem drijft op praktijk houdende huisartsen en wijkverpleging, en is een te koesteren fenomeen. Nederland is in dit opzicht uniek binnen Europa. Maar wat sluipenderwijs dreigt te gebeuren, is de overname van relatief kleinschalige huisartsenpraktijken door grootschalige, vaak commerciële instanties die draaien op vaak wisselende ZZP huisartsen. Dat is een onbarmhartig toekomstbeeld, voor de menselijke maat.

Wat kan wel een toekomst perspectief bieden? Allereerst zal de 24 uurs zorgplicht voor praktijk houdende huisartsen op de schop moeten. Maak praktijkhouders uitsluitend verantwoordelijk voor continuïteit in de dag zorg, die ook al steeds complexer aan het worden is. Continuïteit redt levens, zo blijkt uit onderzoek, maar betekent ook betere kwaliteit van leven en voorkomt acute hulpvragen. Ten tweede, zou de invulling van avond- nacht- en weekend diensten, niet langer meer automatisch afgeschoven moeten worden op de praktijk houdende huisartsen. In plaats daarvan, zouden huisartsen en specialisten hier gezamenlijk een oplossing voor moeten vinden. Ten tweede zou de verantwoordelijkheid van faciliteiten, zoals goede lokale huisvesting grotendeels ook moeten liggen bij de gemeentelijke- , provinciale en/of de landelijke overheid. Ten derde is aanpassing noodzakelijk van wet- en regelgeving voor huisartsenpraktijken van overheid en zorgverzekeraars. Er zou minder bureaucratische controle en minder nadruk op ‘marktwerking’ moeten komen .

Er is een landelijke huisartsen manifestatie/staking op 1 juli gepland. Manifesteren is publiekelijk verhelderend, maar de besluiten vallen aan de onderhandelingstafel. U als burger bent bij deze geïnformeerd. Ons huidige alom bejubelde, op de menselijke maat gerichte, huisartsgeneeskunde, wacht een onzekere toekomst.

Jaap Schuurmans, praktijk houdend huisarts

Ottenhoffstraat 18

6561 CM Groesbeek